Duurzaam HRM in een fabriek (deel 1)

      Reacties uitgeschakeld voor Duurzaam HRM in een fabriek (deel 1)
Delen

Ik bof. Weer een goede bijeenkomst op weer een originele locatie. Of zoek ik ze erop uit?

Langs de rand van Utrecht, richting Maarssen, in een naargeestige industrií«le omgeving, ligt een oude fabriek. De Fabrique. Deels omgetoverd tot een kartcircuit. Op weg naar de ontvangstplek gieren motoren om je oren en ruikt het allesbehalve fris. Het is er wel fris, blij dat ik mijn berenvel aan heb. Voor de eerste keer had ik mij aangemeld voor een bijeenkomst van de sectie Overheid van de NVP. Het thema “Duurzaam HRM”” spreekt me namelijk erg aan. Ik heb ze na afloop, ondanks dat ze slechts 1 bijeenkomst per jaar gaan organiseren, gelijk omgedoopt tot sexy Overheid. Mocht plaatsnemen tussen studenten. Studie A&O in Haarlem. Dus ik voelde me echt zoals vroeger weer even in de collegebanken. Verder divers publiek.

Niet voor niets is De Fabrique gekozen als locatie: vooral overheidsorganisaties hebben het werk nog georganiseerd zoals vroeger in de industrie, in de fabriek. De overheid als fabriek. Veel (onnodige) regels, standaardisatie, controle. Deze oude concepten gaan ten koste van kwaliteit en leidt tot onvrede bij medewerkers. Terwijl het kennisintensieve organisaties zijn waarbij loslaten van onnodige regels en het centraal stellen van het zelforganiserend vermogen van medewerkers en vertrouwen daarin van groot belang is. Bezieling en vakmanschap van de professional. Als basis van duurzaam HRM.

Allen geboeid door het eerste verhaal van Jaap Peters, mede-auteur van “Het Rijnland boekje” en bekend van het boek “Intensieve Menshouderij”, waarin hij de vergelijking trekt tussen de agricultuur en de doorgeschoten rationele manier waarop wij het werk rond mensen organiseren. Althans, veel grote organisaties lijken op de intensieve veehouderij. Of het nu bedrijven, instellingen of overheidsinstanties zijn: mensen worden niet ziek van werken, wel van de wijze waarop werk is georganiseerd. Personeelsleden raken in de knel (‘burn out’; reorganisatiemoeheid) en klanten klagen over een tekort aan dienstverlening.

Daarbij is sprake van een systematisch wegnemen van vrijheidsgraden van de medewerkers op de werkvloer als standaard organisatiepatroon, al dan niet met behulp van ict, terwijl het topmanagement/het regime zich juist steeds meer vrijheidsgraden toe-eigent. Het management is met zijn eenzijdige financií«le rationaliteit (aandeelhouderswaarde, meet-manie, regelzucht) het zicht op de werkelijkheid verloren, terwijl het vakmanschap van de werkvloer onvoldoende erkenning en ruimte (‘kistkalveren’) krijgt om zich te ontplooien.

Weg met MBA-ers en Bilderbergjes

De bedrijfskundige, de term MBA, komt zeer negatief voor het voetlicht. De bedrijfskundige faalt. Er zijn er teveel van in organisaties en aan hen wordt een te hoge waarde toegekend. Dit type manager stuurt op cijfers, heeft geen voeling met waar het om gaat. Voor de Bilderbergjes draait het slechts om geld en omzet. Mensen zijn inwisselbaar: “U bent onmisbaar, maar we gaan het morgen toch zonder u proberen”.

Maar er zijn lichtpuntjes: kijkend naar de biologische landbouw en veeteelt is er perspectief voor organisaties en hun bestuurders: organisch organiseren levert duurzame resultaten, van echte kwaliteit.

 

CO2- en personeelsuitstoot

Ik vermoed dat dit probleem zich voor een deel vanzelf oplost. Veel managers worden nu (gedirigeerd door hun bovenbazen) door de crisis gedwongen om uitsluitend aandacht te geven aan aantallen, aan cijfers. Werknemers (en een deel van deze managers zelf) zijn dat spuugzat, dus als de arbeidsmarkt aantrekt, zijn ze weg. Er zijn genoeg bedrijven die anders opereren en een gezonde balans hebben gevonden in (financií«le) prestaties en meer mensgerichtheid (naar medewerker en klant). Waar mensen werken met liefde voor het vak en een hart voor en in de organisatie. Die gemotiveerd worden door hun managers in plaats van lijden onder “management by fear”, door controle-freaks.

Organisaties die daardoor met een fors verloop te maken krijgen, zullen meer moeten doen dan een boekje lezen.

Het heeft met maatschappelijk verantwoord, duurzaam, ondernemen te maken. Milieuzaken lijken daarin hoger op de agenda te staan dan menszaken. Echter, CO2 uitstoot beperken is makkelijker dan personeelsuitstoot beperken. Duurzaam personeelsmanagement zal een hot issue worden. Het gaat om lange termijn personeelsbeleid, aandacht voor talentmanagement. Dat kan prima in combinatie met een bedrijfskundige aanpak. Je hoeft niet door te slaan naar de softe kant. Een combinatie van waarden binnen People-Planet-Profit. Of 3 andere P’s: Plezier-Passie-Prestatie.

Middeleeuwse toestanden

Het Rijnland-model is volop in het nieuws. Zeker nu de kritiek op het Amerikaanse (Angelsaksische) kapitalistische systeem (alle ruimte aan de krachten van de vrije markt) dagelijks de voorpagina’s haalt, wordt de roep om een andere wijze van besturen en bedrijfsvoering sterker. Maar wat betekent dat nu, ‘Rijnlands’? Kapitalisme met een meer menselijk gezicht. Jaap Peters en Mathieu Weggeman leggen in dit boekje op een overzichtelijke en inzichtelijke manier de kernpunten uit van wat zij de ‘Rijnlandse stijl’ noemen. Het is namelijk meer dan een model: het is een manier van organiseren, een bedrijfsmodel én een manier van met elkaar omgaan. Met respect en oog voor wederzijdse belangen, zonder daarbij de doelmatigheid en de winstgevendheid uit het oog te verliezen. En, in feite gaat het toch om beschaving? In crisis lijken we terug te vallen in middeleeuwse toestanden.

Wallstreet en Mainstreet

Amerika, ooit het land van de ongekende mogelijkheden, wordt totaal de grond in geboord. Met voorbeelden van individualisme (versus solidariteit), risicomanagement: geen verzekering als je al ziek bent (geweest) en een waslijst van uitsluitingen. Dat is hier in “het Rijnland” precies hetzelfde vertel ik je uit ervaring, echter het plaatje van een Amerikaanse zieke met 15.000 schuld: dat kan alleen in Amerika. Aanbevelingen hoe het anders kan neigen naar communisme….. Wallstreet versus Mainstreet. Bovenbazen versus het gewone volk. Geld versus inhoud. Je kunt ver gaan: het lijkt wel alsof (door alle overheidssteun, lees belastinggeld) Mainstreet nu Wallstreet moet gaan steunen.

Jaap heeft dit boekje geschreven samen met Mathieu Weggeman, de volgende spreker. Deze man kan echt op inspirerende wijze college geven. Hij is zo bevlogen dat hij af en toe over zijn eigen woorden struikelt. Maar niet getreurd, presentaties zijn te bekijken op de website van de NVP: www.nvp-plaza.nl. Word lid! (anders kun je het niet bekijken)

Zie Duurzaam HRM (deel 2) voor het vervolg.


Delen